Skolyoz

Skolyoz, özellikle büyüme çağındaki çocuklarda en sık görülen omurga deformitelerinden biridir ve toplumda yaklaşık %2–3 oranında görülmektedir. Özellikle adolesan dönemde toplumda yaklaşık %2–4 oranında görülebildiği bildirilmektedir. Hafif eğriliklerde kız/erkek oranı ~1:1 iken, progresyon gösteren ve tedavi gerektiren vakalarda bu oran 7–10:1’e çıkar.

Omurga, insan vücudunun ana taşıyıcı sütunu olup baş, gövde ve pelvis arasındaki dengeyi sağlar. Yandan bakıldığında omurga; boyun (servikal), sırt (torakal) ve bel (lomber) bölgelerinde doğal kıvrımlara sahiptir. Ancak arkadan bakıldığında sağlıklı bir omurga normalde düz bir hat boyunca uzanır.

Skolyoz, omurganın bu düz hattının sağa veya sola doğru en az 10 derece eğilmesi ile karakterize edilen ve radyolojik olarak Cobb açısı ölçümü ile tanımlanan üç boyutlu bir omurga deformitesidir. Bu deformite yalnızca yana doğru bir eğrilikten ibaret değildir; aynı zamanda omurların kendi ekseni etrafında dönmesini (vertebral rotasyon) ve gövde dengesinde değişiklikleri de içeren kompleks bir yapısal değişikliktir.

Günümüzde modern ortopedi ve omurga cerrahisi yaklaşımında skolyoz yönetimi yalnızca cerrahi tedaviye indirgenmez. Erken tanı, düzenli klinik takip, uygun hastalarda korse tedavisi ve bilimsel olarak tanımlanmış egzersiz programları ile eğriliğin ilerlemesini kontrol altında tutmak ve hastaların fonksiyonel yaşam kalitesini korumak hedeflenir.

Skolyozun Klinik Sınıflandırması ve Nedenleri

Skolyozun doğru anlaşılabilmesi için yalnızca eğriliğin derecesine değil, altta yatan nedenlere göre yapılan klinik sınıflandırmaya da bakmak gerekir. Skolyoz farklı mekanizmalarla ortaya çıkabilen bir durumdur ve her tipin doğal seyri ile tedavi yaklaşımı farklı olabilir.

İdiyopatik Skolyoz (Nedeni Bilinmeyen)

Skolyoz vakalarının yaklaşık %80–85’i idiyopatik skolyoz grubuna girer. “İdiyopatik” terimi, eğriliğin kesin nedeninin bilinmediğini ifade eder. Güncel araştırmalar genetik yatkınlık, büyüme faktörleri ve omurga biyomekaniğinin birlikte rol oynayabileceğini göstermektedir.

İdiyopatik skolyoz yaşa göre üç alt gruba ayrılır:

• İnfantil skolyoz: 0–3 yaş
• Juvenil skolyoz: 4–10 yaş
• Adolesan idiopatik skolyoz (AIS): 10 yaş sonrası büyüme döneminde ortaya çıkar ve en sık görülen formdur.

Adolesan idiopatik skolyoz, özellikle ergenlikte hızlı büyüme döneminde fark edilir ve kız çocuklarında erkeklere göre daha sık görülür.

Nöromüsküler ve Konjenital Skolyoz

Bazı skolyoz tipleri doğuştan gelen yapısal anomalilere veya sinir-kas sistemi hastalıklarına bağlı olarak gelişir.

Konjenital skolyoz, anne karnındaki omurga gelişimi sırasında meydana gelen yapısal kusurlar sonucu ortaya çıkar. En sık nedenler arasında hemivertebra (yarım omur oluşumu) ve omurlar arasındaki segmentasyon bozuklukları bulunur.

Nöromüsküler skolyoz ise kasların ve sinir sisteminin normal çalışmasını etkileyen hastalıklara bağlı olarak gelişir. En sık görülen nedenler arasında:

• serebral palsi
• musküler distrofi
• spina bifida
• çocuk felci (poliomyelit sekelleri)

yer alır. Bu hastalarda omurga çevresindeki kasların dengesizliği zamanla omurgada eğrilik gelişmesine yol açabilir.

Erişkin (Dejeneratif) Skolyoz

Erişkin yaşta ortaya çıkan skolyoz genellikle dejeneratif değişiklikler sonucunda gelişir. Yaşlanma ile birlikte omurgadaki diskler, faset eklemler ve bağ dokuları zamanla yıpranır. Bu süreç omurganın dengeli yapısını bozarak yana doğru eğrilik oluşmasına neden olabilir.

Bu tablo literatürde çoğunlukla “Adult Degenerative Scoliosis” veya daha geniş bir kavram olarak “Adult Spinal Deformity (ASD)” başlığı altında incelenir.

Erişkin skolyozunda en sık görülen şikayetler:

• bel ağrısı
• bacak ağrısı (sinir basısına bağlı)
• yürüme mesafesinde kısalma
• gövde dengesinde bozulma

şeklinde ortaya çıkabilir.

Sagittal Denge: Modern Tedavi Planlamasının Merkezi

Günümüzde erişkin skolyozunun değerlendirilmesi ve tedavi planlaması artık yalnızca koronal düzlemdeki eğrilik derecesiyle sınırlı değildir. Omurganın öne-arkaya yöndeki dengesi, yani sagittal denge, hastaların fonksiyonel durumu ve yaşam kalitesi üzerinde koronal eğrilikten çok daha belirleyici bir rol oynayabilmektedir.

Bu değerlendirmede kullanılan başlıca parametreler şunlardır:

SVA (Sagittal Vertical Axis): C7 omuru üzerinden indirilen düşey hattın sakrumun arka köşesine olan yatay uzaklığını ifade eder. SVA’nın 5 cm’nin üzerine çıkması klinik olarak anlamlı sagittal dengesizlik olarak kabul edilir ve hastanın günlük yaşam aktivitelerini, yürüyüşünü ve ağrı düzeyini doğrudan etkileyebilir.

PI-LL Uyumsuzluğu (Pelvic Incidence – Lumbar Lordosis): Pelvisin anatomik yapısı (pelvic incidence, PI) ile bel bölgesinin öne doğru kıvrımı (lumbar lordosis, LL) arasındaki denge, omurganın sagittal uyumunu belirleyen en kritik ilişkilerden biridir. PI ile LL arasındaki farkın 10 derecenin üzerine çıkması, omurga üzerindeki yüklenmeyi artırır ve ağrı ile fonksiyon kaybına yol açabilir.

Global Sagittal Alignment: Tüm omurganın baş, gövde ve pelvis dengesi bir bütün olarak değerlendirilir. Bu bütünsel bakış açısı, cerrahi planlamada hangi seviyelerin düzeltileceğine ve füzyona dahil edileceğine karar vermede belirleyici rol oynar.

Güncel literatür, erişkin spinal deformite cerrahisinde sagittal denge parametrelerinin yeterince restore edilememesinin uzun dönem sonuçları olumsuz etkilediğini ve proksimal ya da distal kavşak sorunlarına (junction failure) zemin hazırlayabileceğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle deneyimli merkezlerde ASD değerlendirmesi mutlaka tam omurga ayakta grafileri ve sagittal parametre analizi ile birlikte yapılmaktadır.

Skolyoz Belirtileri: Çocuğunuzda Neye Dikkat Etmelisiniz?

Çocukluk çağındaki skolyoz vakalarının büyük bölümünde başlangıç döneminde belirgin bir ağrı görülmez. Bu nedenle erken fark edilmesinde ebeveyn gözlemi ve düzenli fizik muayene büyük önem taşır. Günlük hayatta fark edilebilecek bazı fiziksel değişiklikler, omurgada gelişen eğriliğin ilk işaretleri olabilir.

Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken başlıca belirtiler şunlardır:

Omuz Asimetrisi
Bir omuzun diğerine göre daha yüksek veya daha önde görünmesi.

Kürek Kemiğinde Belirginlik
Bir kürek kemiğinin (skapula) diğerine göre daha çıkık veya belirgin görünmesi.

Bel Kıvrımı Asimetrisi
Bel bölgesinde oluşan doğal kıvrımın iki tarafta eşit olmaması; bir tarafın daha derin görünmesi.

Kalça Yüksekliği Farkı
Pelvis seviyesinde asimetri oluşması ve bir kalçanın diğerinden daha yukarıda görünmesi.

Gövde Dengesi (Trunk Shift)
Gövdenin orta hattının pelvis üzerinde dengeli durmaması ve vücudun bir tarafa doğru kaymış gibi görünmesi.

Öne Eğilme Testinde Hörgüç Görünümü
Çocuk öne doğru eğildiğinde sırtın bir tarafında kaburgaların daha belirgin hale gelmesiyle oluşan tümsek görünümü. Bu bulgu Adam’s Forward Bend Testi sırasında ortaya çıkar ve skolyozun önemli klinik işaretlerinden biridir.

Bu belirtilerden biri veya birkaçı fark edildiğinde, çocuğun bir ortopedi veya omurga cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilmesi önerilir. Erken tanı, eğriliğin ilerleme riskinin belirlenmesi ve uygun takip planının oluşturulması açısından önemlidir.

Modern Tanı Yöntemleri

Skolyoz tanısında doğru değerlendirme, dikkatli bir klinik muayene ve objektif radyolojik ölçümler ile yapılır. Omurga eğriliğinin derecesi, ilerleme riski ve tedavi gereksinimi bu değerlendirmeler sonucunda belirlenir.

Klinik Muayene

Fizik muayenede en sık kullanılan yöntem Adam’s Öne Eğilme Testi (Adam’s Forward Bend Test)’dir. Bu test sırasında hasta öne doğru eğildiğinde sırtın bir tarafında kaburgaların veya bel kaslarının daha belirgin hale gelmesiyle oluşan hörgüç görünümü (rib hump) değerlendirilir. Bu bulgu omurgadaki rotasyonel deformitenin önemli bir göstergesidir.

Muayene sırasında ayrıca omuz yüksekliği, bel kıvrımları, pelvis dengesi ve gövde hizası da dikkatle değerlendirilir.

Radyolojik Görüntüleme

Skolyoz tanısının altın standardı, hastanın ayakta dururken çekilen ve tüm omurgayı kapsayan tam omurga röntgenidir (standing full spine radiograph). Bu görüntüler boyundan pelvis seviyesine kadar omurganın tamamını gösterir.

Röntgen grafilerinde omurga eğriliğinin derecesi Cobb açısı yöntemi ile ölçülür. Cobb açısı, skolyozun şiddetini belirlemede ve hastalığın ilerleyip ilerlemediğini takip etmede kullanılan en temel ölçümdür.

EOS (Düşük Doz Radyasyon) Görüntüleme

Son yıllarda geliştirilen EOS görüntüleme sistemi, özellikle çocuk ve ergen hastalarda önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu teknoloji sayesinde tüm omurga çok daha düşük radyasyon dozu ile görüntülenebilir ve omurganın üç boyutlu analizi yapılabilir. Böylece büyüme çağındaki hastalarda uzun süreli takip sırasında radyasyon maruziyeti azaltılabilir.

MRI ve BT

Bazı durumlarda ileri görüntüleme yöntemlerine ihtiyaç duyulabilir.

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI), özellikle aşağıdaki durumlarda tercih edilir:

• nörolojik bulgular varsa
• alışılmadık eğrilik paternleri görülüyorsa
• cerrahi planlama yapılacaksa
• omurilik veya sinir yapıları değerlendirilmek isteniyorsa

Bilgisayarlı Tomografi (BT) ise daha çok omurganın kemik yapısını ayrıntılı incelemek veya cerrahi planlamada anatomik detayları değerlendirmek amacıyla kullanılır.

Skolyometre

Skolyometre, muayene sırasında omurgadaki rotasyon miktarını ölçmek için kullanılan küçük ve pratik bir cihazdır. Özellikle okul taramaları ve klinik muayenelerde omurga rotasyonunun derecesini değerlendirmek için faydalı bir tarama aracıdır.

Skolyoz tanısında tedavi kararları yalnızca Cobb açısına göre değil; hastanın yaşı, büyüme potansiyeli ve eğriliğin ilerleme riski birlikte değerlendirilerek verilir.

Skolyoz İlerler mi?

Skolyoz tanısı alan hastaların ve ailelerin en sık sorduğu sorulardan biri, eğriliğin zamanla artıp artmayacağıdır. Kısa cevap: Evet, skolyoz bazı durumlarda ilerleyebilir. Ancak bu ilerleme her hastada aynı şekilde görülmez ve büyük ölçüde belirli risk faktörlerine bağlıdır.

Bir omurga cerrahı açısından skolyozun ilerleme riskini belirleyen en önemli faktörler şu şekilde özetlenebilir:

1. Büyüme Potansiyeli (En Önemli Faktör)

Skolyoz eğriliği en hızlı şekilde, vücudun en hızlı büyüdüğü dönemlerde ilerleme eğilimindedir. Bu nedenle çocukluk ve ergenlik dönemi skolyozun seyrinde kritik bir rol oynar.

Ergenlik öncesi dönem
Çocuk henüz hızlı büyüme atağına (puberte) girmemişse, omurganın büyüme potansiyeli yüksek olduğu için eğriliğin ilerleme riski de daha fazladır.

Risser belirtisi
Omurga büyüme potansiyelini değerlendirmek için röntgen görüntülerinde kalça kemiği üzerindeki büyüme plağı incelenir ve Risser skoru belirlenir.

• Risser 0–2: Büyüme devam etmektedir ve eğrilik progresyon riski daha yüksektir.
• Risser 3–4: Büyüme büyük ölçüde tamamlanmaya başlamıştır.
• Risser 5: İskelet maturasyonu tamamlanmıştır ve ilerleme riski genellikle azalır.

2. Eğriliğin Derecesi (Cobb Açısı)

Tanı anındaki Cobb açısı, skolyozun gelecekteki seyrini tahmin etmede önemli bir göstergedir.

• 20 derecenin altındaki eğrilikler: Genellikle düşük progresyon riski taşır ve düzenli takip önerilir.
• 20–40 derece arası eğrilikler: Orta dereceli progresyon riski vardır. Büyüme devam ediyorsa korse tedavisi önerilebilir.
• 50 derecenin üzerindeki eğrilikler: Büyüme tamamlandıktan sonra bile ilerleme eğilimi gösterebilir. Bu tür eğriliklerin yetişkinlikte yılda ortalama yaklaşık 0.5–1 derece artabileceği bildirilmiştir.

3. Eğriliğin Tipi ve Başlama Yaşı

Skolyozun başlangıç yaşı ve eğriliğin bulunduğu bölge de progresyon riskini etkileyebilir.

Erken başlangıçlı skolyoz
10 yaşından önce ortaya çıkan skolyozlar, önlerinde uzun bir büyüme dönemi olduğu için ilerleme açısından daha yüksek risk taşır.

Torakal (sırt bölgesi) eğrilikleri
Torakal bölgedeki eğrilikler bazı durumlarda ilerleme açısından daha dikkatli takip gerektirir ve ileri derecelerde göğüs kafesi mekaniğini de etkileyebilir.

4. Yetişkinlikte Skolyozun Seyri

Toplumda yaygın bir inanış, büyüme tamamlandıktan sonra skolyozun tamamen durduğu yönündedir. Ancak bu her zaman doğru değildir.

Özellikle 40–50 derecenin üzerindeki eğrilikler, yetişkinlik döneminde de ilerleme eğilimi gösterebilir. Yaşlanmaya bağlı olarak gelişen:

• disk dejenerasyonu
• omurga eklemlerindeki yıpranma
• kemik erimesi (osteoporoz)

gibi faktörler eğriliğin zamanla artmasına katkıda bulunabilir.

İlerlemeyi Kontrol Altına Almak İçin Ne Yapılabilir?

Günümüzde skolyoz tedavisinde kullanılan modern yöntemler, eğriliğin ilerleme riskini önemli ölçüde azaltabilir.

Düzenli takip
Büyüme çağındaki hastalarda genellikle 4–6 aylık aralıklarla klinik değerlendirme ve röntgen kontrolü yapılır.

Kişiye özel korse tedavisi
Omurganın üç boyutlu deformitesine uygun olarak tasarlanan korseler, büyüme döneminde eğriliğin ilerlemesini kontrol altına almaya yardımcı olabilir.

Skolyoza özgü egzersizler
Schroth gibi özel fizyoterapi yöntemleri, omurga çevresindeki kas dengesini iyileştirerek postür kontrolünü destekleyebilir.

Skolyoz Tedavi Seçenekleri

Skolyoz tedavisi her hasta için aynı değildir. Tedavi planı; hastanın yaşı, büyüme potansiyeli, kemik olgunluk derecesi (Risser skoru) ve Cobb açısı ile ölçülen eğriliğin derecesi birlikte değerlendirilerek kişiselleştirilir.

1. Gözlem ve Takip

Cobb açısı genellikle 20 derecenin altında olan eğriliklerde aktif cerrahi dışı tedavi yerine düzenli takip önerilir. Büyüme çağındaki çocuklarda eğriliğin ilerleme riski bulunduğundan hastalar genellikle 4–6 aylık aralıklarla klinik muayene ve röntgen ile izlenir.

Bu süreçte çocukların aktif bir yaşam sürmesi ve spor yapması teşvik edilir. Yüzme, pilates ve genel kas güçlendirme egzersizleri omurga sağlığını destekleyebilir; ancak bu aktivitelerin tek başına skolyozu düzeltmediği bilinmelidir.

2. Korse Tedavisi (Breysleme)

Büyümesi devam eden çocuklarda ve genellikle 25–45 derece arasındaki eğriliklerde korse tedavisi en etkili cerrahi dışı yöntemlerden biridir. Korsenin temel amacı eğriliği tamamen düzeltmek değil, büyüme sürecinde ilerlemesini kontrol altına almaktır.

Korse tedavisinin başarısında en önemli faktörlerden biri günlük kullanım süresidir. Çoğu tedavi protokolünde korsenin günde 18–23 saat kullanılması önerilir. Korse tedavisinin etkinliği artık güçlü bilimsel kanıtlarla desteklenmektedir. 2013 yılında New England Journal of Medicine’de yayımlanan BRAIST çalışması (Weinstein ve ark.), büyüme çağındaki adolesan idiyopatik skolyoz hastalarında korse tedavisinin etkinliğini randomize kontrollü bir tasarımla değerlendiren en kapsamlı çalışmalardan biridir. Bu çalışmada günde ortalama 13 saatin üzerinde korse kullanan hastalarda tedavi başarı oranı %72 olarak bildirilmiş; daha uzun kullanım süresiyle bu oranın arttığı gösterilmiştir. Gözlem grubunda ise başarı oranı %48 düzeyinde kalmıştır.

Bu bulgu, korse tedavisinde kullanım süresinin başarıyı doğrudan belirleyen en kritik faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Çoğu tedavi protokolünde korsenin günde 18–23 saat kullanılması önerilmekte; uyum arttıkça tedavi etkinliğinin de anlamlı biçimde yükseldiği görülmektedir.

Günümüzde kullanılan modern korseler arasında:

• TLSO (Thoraco-Lumbo-Sacral Orthosis)
• Boston korse
• Cheneau korse

bulunur. Bu korseler çoğu zaman kıyafet altında gizlenebilecek şekilde tasarlanmıştır.

3. Skolyoza Özgü Egzersizler (Schroth Metodu)

Skolyoza özgü egzersizler, klasik fizyoterapi programlarından farklı olarak omurgadaki eğriliğin üç boyutlu doğasını hedef alan özel egzersizler içerir. Bu egzersizler özellikle:

• postür farkındalığını artırmak
• kas dengesini iyileştirmek
• solunum kontrolünü geliştirmek

amacıyla uygulanır.

Schroth metodu, skolyoza yönelik en yaygın kullanılan ve bilimsel olarak en çok araştırılmış egzersiz yaklaşımlarından biridir. 2016 yılında Journal of Bone and Joint Surgery’de yayımlanan randomize kontrollü bir çalışmada (Schreiber ve ark.), Schroth egzersizlerinin korse tedavisiyle birlikte uygulandığında yalnızca korse kullanan gruba kıyasla Cobb açısında anlamlı düzelme sağladığı ve gövde rotasyonunu azalttığı gösterilmiştir. Aynı çalışmada Schroth grubunda omurga ile ilişkili yaşam kalitesi skorlarının da belirgin biçimde iyileştiği bildirilmiştir.

Bu nedenle günümüzde Schroth egzersizleri, korse tedavisinin bir alternatifi olarak değil, tamamlayıcı ve etkinliği kanıtlanmış bir bileşeni olarak değerlendirilmektedir.

Ne Zaman Cerrahi Müdahale Gerekir?

Skolyoz cerrahisi genellikle aşağıdaki durumlarda gündeme gelir:

• Cobb açısının 45–50 derecenin üzerine çıkması
• eğriliğin hızlı ilerlemesi
• ciddi gövde dengesizliği oluşması
• nadiren akciğer fonksiyonlarını etkileyen ileri deformiteler

Bu derecenin üzerindeki eğrilikler, büyüme tamamlandıktan sonra bile zamanla ilerleme eğilimi gösterebilir.

Cerrahinin Temel Hedefleri

Skolyoz cerrahisinin amacı yalnızca eğriliği düzeltmek değildir. Cerrahi tedavinin temel hedefleri şunlardır:

• omurga eğriliğini güvenli sınırlar içinde düzeltmek
• omurgayı stabil hale getirmek (spinal füzyon)
• gövde dengesini yeniden sağlamak
• uzun vadede ağrı ve fonksiyon kaybını önlemek

Modern Cerrahi Güvenlik Sistemleri

Günümüzde skolyoz ameliyatlarında intraoperatif nöromonitorizasyon yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu teknoloji sayesinde ameliyat sırasında omurilik ve sinir iletileri sürekli olarak izlenir. Böylece cerrahi sırasında oluşabilecek nörolojik riskler erken fark edilerek ameliyat güvenliği önemli ölçüde artırılır.

İyileşme Süreci ve Prognoz

Modern cerrahi teknikler, gelişmiş implant sistemleri ve ameliyat sırasında kullanılan nöromonitorizasyon teknolojileri sayesinde skolyoz ameliyatı sonrası iyileşme süreci geçmişe göre çok daha hızlı ve güvenlidir.

Çoğu hastada ameliyattan 24–48 saat sonra ayağa kalkma ve yürümeye başlama mümkündür. Hastalar genellikle 4–7 gün içinde taburcu edilebilir. Ancak iyileşme süresi; hastanın yaşı, genel sağlık durumu, eğriliğin derecesi ve uygulanan cerrahi tekniğe göre değişiklik gösterebilir.

Ameliyat Sonrası Genel İyileşme Takvimi

İlk 3 Hafta
Ev içinde hafif hareket ve kısa yürüyüşler önerilir. Amaç kan dolaşımını desteklemek ve kasların yeniden aktive olmasını sağlamaktır.

3. Ay
Çoğu hasta bu dönemde okula veya masa başı işlere dönüş yapabilir. Günlük yaşam aktiviteleri büyük ölçüde normale döner.

6. Ay
Yüzme, hafif egzersizler ve kontrollü spor aktivitelerine başlanabilir. Bu süreçte omurga kaslarının güçlendirilmesi önemlidir.

1 Yıl
Temas gerektirmeyen sporların büyük bölümüne dönüş genellikle mümkündür. Cerrahın değerlendirmesine göre bazı hastalar daha aktif spor faaliyetlerine de katılabilir.

Uzun dönem takiplerde skolyoz cerrahisinin amacı; omurganın dengeli bir pozisyona getirilmesi, deformitenin ilerlemesinin durdurulması ve hastanın normal yaşam aktivitelerine güvenli şekilde dönebilmesidir.

Ameliyat sonrası takip süreci, düzenli klinik kontroller ve radyolojik değerlendirmeler ile devam eder.

Korunma ve Erken Teşhis İpuçları

Skolyozun kesin nedeni çoğu zaman bilinmediği için hastalığın tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmayabilir. Ancak erken fark edilmesi ve düzenli takip edilmesi, eğriliğin ilerleme riskini azaltmada önemli rol oynar.

Okul Taramalarının Önemi

Birçok ülkede uygulanan okul tarama programları, skolyozun erken dönemde tespit edilmesini sağlar. Çocukluk ve ergenlik döneminde yapılan düzenli omurga muayeneleri sayesinde eğrilikler erken aşamada fark edilerek uygun takip planı oluşturulabilir.

Sırt Çantası Kullanımı

Ağır sırt çantalarının skolyoza doğrudan neden olduğuna dair güçlü bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Ancak aşırı ağır çantalar sırt ağrısı ve postür bozukluklarına yol açabilir. Bu nedenle çocukların kullandığı çantaların ağırlığının mümkün olduğunca vücut ağırlığının yaklaşık %10’unu geçmemesi önerilir.

Kemik Sağlığını Desteklemek

Çocukluk ve ergenlik döneminde yeterli D vitamini ve kalsiyum alımı, kemik gelişimi ve omurga sağlığı açısından önemlidir. Dengeli beslenme ve düzenli güneş ışığı maruziyeti kemik metabolizmasını destekler.

Fiziksel Aktivitenin Rolü

Yüzme, pilates ve genel kas güçlendirme egzersizleri gibi aktiviteler sırt ve gövde kaslarının güçlenmesine yardımcı olabilir. Bu tür sporlar skolyozu tamamen önlemese de postür kontrolünü destekleyebilir ve omurga sağlığına katkı sağlayabilir.

Önemli Uyarı

İnternet üzerinden satılan ve “skolyoz düzeltici” olarak pazarlanan birçok korse veya aparat tıbbi olarak onaylanmış tedavi cihazları değildir. Skolyoz tedavisinde kullanılan korseler, mutlaka bir ortopedi veya omurga cerrahisi uzmanının değerlendirmesi ve reçetesi ile kişiye özel olarak hazırlanmalıdır.

Hekim kontrolü dışında kullanılan aparatlar uygun tedavinin gecikmesine ve bazı durumlarda eğriliğin ilerlemesine neden olabilir.

Referanslar

• Weinstein SL, Dolan LA, Wright JG, Dobbs MB. Effects of bracing in adolescents with idiopathic scoliosis. N Engl J Med. 2013;369(16):1512–1521.
• Schreiber S, Parent EC, Khodayari Moez E, et al. Schroth Physiotherapeutic Scoliosis-Specific Exercises Added to the Standard of Care Lead to Better Cobb Angle Outcomes in Adolescents with Idiopathic Scoliosis. PLoS ONE. 2016;11(12):e0168746.
• Alanay A, Yucekul A, Abul K, Ergene G, Senay S, Ay B, Cebeci BO, Dikmen PY, Zulemyan T, Yavuz Y, Yilgor C. Thoracoscopic Vertebral Body Tethering for Adolescent Idiopathic Scoliosis: Follow-up Curve Behavior According to Sanders Skeletal Maturity Staging. Spine (Phila Pa 1976). 2020;45(22):E1483–E1492.
• Schwab F, Ungar B, Blondel B, et al. Scoliosis Research Society–Schwab Adult Spinal Deformity Classification: a validation study. Spine. 2012;37(12):1077–1082.

Sıkça Sorulan Sorular